Học Trái Ngành Có Làm Marketing Được Không?

 

Với một số công việc đặc biệt như bác sĩ, luật sư, đi xin việc mà không có cái bằng cái cấp thì xin mời em về luôn cho, nhanh nhanh cái chân lên. Trong khi đó, ngành marketing lại tương đối thân thiện với nhân sự trái ngành. Nhưng để chen chân được vào cánh cửa này, cạnh tranh với những đối thủ có background chuẩn ngành hoành tráng, người trái ngành cần trang bị những “vũ khí” gì đây?

1. Ngành marketing – Thân thiện nhưng không dễ dãi

Không phải ai cũng may mắn tìm được đúng ngành học yêu thích và phù hợp với mình từ khi bước vào Đại học. Nếu bạn là sinh viên ngoài ngành hay đang làm việc trong một lĩnh vực khác, nhưng lại có niềm hứng thú đặc biệt với vùng đất marketing, đừng ngần ngại dấn thân và khám phá.

Người trái ngành vẫn hoàn toàn có thể trở thành một marketer giỏi vì những lí do sau đây.

Marketing luôn luôn cập nhật

Ngày trước các thầy cô trong trường dạy marketing trên website, Yahoo, nhưng bây giờ chiếm diễn đàn là marketing Facebook hay ứng dụng trên mobile và sẽ tiếp tục thay đổi trong tương lai.

Những thứ được học ở trường có thể sẽ bị cất vào tủ làm kỉ niệm nếu bạn không tự cập nhật và hoàn thiện nó mỗi ngày. Có thể nói đây là sân chơi của những cái đầu nhạy bén, chứ không phải là những cái đầu đầy chữ.

Marketing đòi hỏi kỹ năng

Kỹ năng là thứ không có trường lớp nào dạy, mà bạn phải tự trau dồi qua quá trình tự học và trải nghiệm thực tế. Tùy vào vị trí cụ thể mà nó sẽ yêu cầu những kỹ năng khác nhau.

Chẳng hạn như nếu muốn nhắm đến vị trí Marketing Executive, bạn phải có khả năng giao tiếp, diễn đạt, phân tích và tổ chức. Nếu muốn trở thành Content Writer thì viết lách phải thạo như ăn cháo, muốn làm Designer thì phải có mắt thẩm mỹ thần sầu và “chơi đùa” được với những phần mềm thiết kế, v.v…

Bạn không cần giỏi hết tất cả mọi thứ. Nhưng hãy tìm hiểu trước bạn muốn làm vai trò cụ thể nào trong thế giới marketing rộng lớn, để biết mình cần rèn luyện những gì.

Nhà tuyển dụng vẫn chào đón nhân sự trái ngành

Khi tuyển dụng cho các vị trí liên quan đến marketing, các công ty không quá đặt nặng vấn đề bằng cấp. Dù bạn không có background là một sinh viên đúng chuyên ngành, nhưng nếu bạn có kinh nghiệm hay đáp ứng đủ những kỹ năng cần có thì cơ hội việc làm luôn rộng mở.

Đa số các công ty tại Việt Nam đều có những khóa học, chương trình đào tạo cho nhân viên mới, đặc biệt là những bạn vừa ra trường. Vậy nên đừng sợ mình hoàn toàn không biết gì khi đi làm.

Nhưng marketing không phải là cái chợ

Dù nghe có vẻ rộng mở nhưng marketing không phải là một cái chợ (dù nó có từ market trong đó, hehe), ai muốn vào thì vào, ai muốn ra thì ra. Lúc này đối thủ của bạn sẽ là anh hào bốn phương, trong ngành lẫn ngoài ngành, muốn chen vào được không phải dễ.

Bạn có thể hình dung ngành marketing này là một chiếc cửa có thể mở bằng nhiều chìa, nếu không có chiếc chìa bằng cấp thì bạn phải có những chiếc chìa khác. Cụ thể thì đó là gì?

2. “Đường đi nước bước” của những người làm trái ngành vẫn thành công

Tiếp theo chúng ta hãy đến với chuyên mục người thật, việc thật để củng cố niềm tin nào. Nhiều người trái ngành vẫn có thể trở thành những người làm tiếp thị – truyền thông cực giỏi.

Có thể xem Đại học là con đường thẳng thớm và bằng phẳng nhất, nhưng vẫn còn rất nhiều những “con đường dẫn về thành Rome” khác. Bạn nên tìm hiểu và chọn ra hướng đi phù hợp với khả năng, điều kiện của mình.

Chấp nhận làm vị trí thấp để có kinh nghiệm

Anh Bùi Thanh Bình (1990), giám đốc truyền thông MediaZ chi nhánh TP.HCM, từng là một người thi trượt Đại học ngành Marketing.

Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, anh chọn đi học nghề công nghệ thông tin trong 3 năm, sau đó làm cộng tác viên Marketing online cho tập đoàn VNG. Vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm, tự tìm tòi học thêm kiến thức và áp dụng ngay kiến thức đó vào thực tế. Sau một thời gian “lăn lộn”, rèn giũa ở các công ty, anh đã có đủ tự tin để tự làm chủ sự nghiệp của mình.

Chủ động tự học bằng nhiều cách

Nhân vật của câu chuyện tiếp theo sẽ là anh Bao Lan Diệu. Với background tưởng chừng rất không liên quan – 1 kỹ sư, nhưng anh lại có một cú rẽ ngang đầy thành công vào con đường Brand Manager. Lối tư duy tưởng chừng khô khan của một kỹ sư lại trở thành thứ giúp anh có cách nhìn hệ thống và chiến lược trong các chiến dịch truyền thông và bán hàng của mình.

Hiện tại anh là Giám đốc Nhượng quyền của tập đoàn PepsiCo, một vị trí mà cả những người vốn đúng ngành từ đầu cũng phải mơ ước. Và lời khuyên của anh là, nếu không có trường dạy mình, thì mình phải tự dạy mình theo nhiều cách, tự tìm tòi, hoặc học ở trung tâm. Kể cả bạn là người đã qua trường lớp thì vẫn phải tiếp tục chủ động học mới tiến xa hơn được trong sự nghiệp.

 

3. Người trái ngành nên học marketing như thế nào, ở đâu?

Nói gì thì nói, không được đào tạo bài bản qua trường lớp, bạn vẫn có một lỗ hổng về kiến thức cần phải được lấp đầy. Nhưng lấp đầy bằng cách nào đây? Ngoài giảng đường, vẫn còn rất nhiều nơi khác giúp bạn học được cả những kiến thức lẫn kĩ năng đáng giá.

Các câu lạc bộ học thuật

Nếu đang là sinh viên thì có thể tham gia những CLB trong và ngoài trường liên quan đến lĩnh vực marketing. Từ một người học trái ngành hoàn toàn xa lạ với tiếp thị – truyền thông, khi sinh hoạt ở CLB, bạn sẽ có cơ hội hiểu rõ hơn về nghề nghiệp mình yêu thích.

Nhược điểm của CLB là bạn sẽ không được đào tạo bài bản về mặt kiến thức. Tuy nhiên, bạn sẽ rèn luyện được một số kĩ năng mềm như lên và thực hiện kế hoạch, giao tiếp, thuyết trình… đồng thời có thêm nhiều mối quan hệ cần thiết cho sau này. CLB cũng tương đối dễ vào và không quá bó buộc hay tốn nhiều thời gian, thích hợp cho các bạn sinh viên năm 1, năm 2.

Tham gia các cuộc thi về marketing

Thử sức trong các cuộc thi cũng là một ý kiến hay để bạn thu nhặt kiến thức cũng như trau dồi các kỹ năng cần có của nghề. Bạn sẽ được chỉ bảo, sửa sai từ những người bạn, người cố vấn đồng hành trong cuộc thi đó.

Hiện nay có rất nhiều sân chơi tranh tài dành cho các bạn trẻ yêu thích marketing như Vietnam Young Lions, Cannes Lions, Spikes Asia, Young Marketers…

Đi làm, đi thực tập tại các công ty

Đây là cách rất tốt để bạn trải nghiệm công việc của một marketer thực sự. Bạn sẽ được chỉ bảo bởi sếp hoặc đồng nghiệp, và áp dụng luôn những gì được học vào làm thật. Kinh nghiệm là yếu tố quan trọng đối với mọi ngành nghề, đặc biệt là những ngành cần va chạm thực tế nhiều như tiếp thị, truyền thông.

Tuy nhiên, việc đi làm đòi hỏi sự nghiêm túc nhất định, không thoải mái như ở trong CLB. Những bạn còn đang đi học cần biết cách sắp xếp thời gian để đảm bảo cả việc học và làm.

Tự học tại nhà

Phương pháp này dành cho những người có ít thời gian, chỉ có thể tự mày mò, nghiên cứu tại nhà. Một số kênh và nguồn tài liệu bạn có thể tham khảo:

  • Sách: Principles of Marketing (Philip Kotler), Marketing Insight From A to Z (Philip Kotler), Differentiate or Die (Jack Trout – Steve Rivkin)…
  • Blog, website: Marketing Land, Marketo Blog, MailChimp Blog, Advertising Vietnam, Brands Vietnam, AIM Academy…
  • Mạng xã hội và diễn đàn.
  • Các buổi coffee talk, seminar hay workshop để nghe các diễn giả chia sẻ về các vấn đề trong ngành.

Nhưng dù sao đi nữa, bạn sẽ rất khó hệ thống kiến thức khi tự học, thường rơi vào tình trạng học xong quên ngay. Bạn cũng phải đảm bảo mình đủ “tự giác” để học nữa.

Tham gia các khóa học marketing ngắn hạn

Những kiến thức bạn học từ sách báo, sự kiện hay từ thực tế đi làm vẫn tương đối rộng và rời rạc, nhiều khi sẽ cảm thấy như biết rất nhiều nhưng thực ra chẳng biết gì.

Bạn cần nắm được những khái niệm căn bản, một framework vững chắc. Từ đó bạn mới hiểu được nguyên lý, bản chất của vấn đề, tại sao phải làm thế này, tại sao không nên làm thế kia. Một khóa marketing ngắn hạn sẽ cho bạn những kiến thức cô đọng nhất, nhưng cũng quan trọng nhất để bạn bước chân vào nghề.

Nếu bạn là “ma mới” trong nghề hay chưa tự tin với kiến thức của mình, khóa học Hands-on Marketing của AIM Academy sẽ là giải pháp tối ưu nhất dành cho bạn. Bạn sẽ được học với những giảng viên là những người có kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, giúp bạn học để làm, chứ không phải học xong để đó.

Dù bạn “xuất thân” từ ngành học nào đi nữa, nhưng nếu có đam mê và cảm thấy mình phù hợp với marketing thì đừng ngần ngại theo đuổi. Bạn có thể kết hợp nhiều cách học với nhau, vừa học, vừa làm, vừa tự nghiên cứu thêm mỗi ngày. Cuối cùng, không có ngành nghề nào là dễ dàng và trải đầy hoa hồng, nên hãy kiên trì và đừng vội bỏ cuộc khi gặp thử thách.