Content Writer Trong Creative Agency: Tôi Là Ai? Đây Là Đâu?

Agency và client, hai bên đều cần có content writer để sản xuất nội dung. Tuy nhiên, làm sao để biết mình nên theo đuổi hướng nào? Để vào một creative agency, người làm content cần những tố chất nào? Cùng đến với buổi học thử lớp Content Marketing tại AIM cùng anh Nguyễn Hữu Thịnh, Creative Director, Dentsu One tại AIM nhé.

Quảng cáo tại Việt Nam nay đã ‘lớn’ rồi

Tương tự như các ngành khác, quảng cáo cũng có lịch sử phát triển và trưởng thành. Theo anh Thịnh, ngành quảng cáo tại Việt Nam sẽ được chia thành ba giai đoạn.

1. Mới lớn, một chiều, quăng lưới

Mới lớn, một chiều, quăng lưới. Là sao? Là bởi vào thời điểm những năm 1990, quảng cáo mới thực sự trở thành một ngành khi có những nhãn hàng lớn tiếp cận vào thị trường Việt Nam. Tại thời điểm này, hầu hết các TVC quảng cáo được bê nguyên gốc từ những quốc gia khác và chèn thêm tiếng Việt vào vì tiềm lực chưa đủ mạnh để có thể tự sản xuất. Các brand có thể ‘vô tư quăng lưới’ trên mọi mặt trận như TVC, báo giấy, POSM. Khách hàng vẫn đang nằm ở thế bị động, phải tiếp nhận thông tin chứ chưa thể/chưa có cách để ‘lên tiếng’.


Quảng cáo head&shoulders 1996

2. Thanh xuân, một chiều rưỡi

Cuối những năm 1990, các agency bắt đầu tiếp cận và có văn phòng tại Việt Nam. Vì số lượng chưa nhiều, cạnh tranh không cao nên agency lúc này có những lợi thế nhất định, thậm chí có thể từ chối nhận brief. Thời điểm này, truyền thông cũng chưa đa dạng, tập trung chủ yếu vào TVC và quảng cáo báo. Nhịp sống những năm cuối thế kỷ 20 này vẫn còn khá ‘đủng đỉnh’ nên agency có nhiều thời gian hơn để trau chuốt hơn và các sản phẩm đầu ra khá chất lượng.


Quảng cáo OMO 2002

3. Trưởng thành, hai chiều, nhanh, toàn diện

Với sự bùng nổ của digital, ngành quảng cáo Việt đã thực sự trưởng thành. Các thương hiệu giờ đây không còn trông chờ vào TVC hay quảng cáo báo nữa. Sự vào cuộc của truyền thông tích hợp là cần thiết để có thể ‘đón đầu’ người xem ở trên bất cứ phương tiện nào. Các brand cũng cần sẵn sàng để tiếp nhận những bình luận tích cực hay tiêu cực của khách hàng về nội dung thương hiệu mình tung ra nhằm có những phương án ‘ứng biến’ phù hợp. Áp lực thời gian giữa nhãn hàng và agency cũng ngày càng tăng vì thị trường thay đổi chóng mặt. Điều này buộc cả hai phải thích ứng nhanh hơn và sản xuất nội dung ‘khẩn trương’ hơn. Tung ra một chiến dịch không có nghĩa là hết việc. Tương tác với khách hàng thế nào, khai thác thông tin ra sao và làm gì để tiếp tục trò chuyện với họ sau khi hết chiến dịch cũng là điều các brand cần quan tâm. ‘Toàn diện’ thời nay chính là như vậy.


Quảng cáo OMO 6 giây – 2018

Chỉ trong vòng gần 3 thập kỷ, ngành quảng cáo Việt đã có những bước nhảy vọt lớn. Là một dân creative nói chung và content writer nói riêng, hãy luôn sẵn sàng để thích ứng với tốc độ phát triển này và đón đầu những xu thế mới trong tương lai.

Content writer trong creative agency: Tôi là ai? Đây là đâu?

Agency và client, hai bên đều cần có content writer để sản xuất nội dung. Thông thường, phía client, các bạn sản xuất nội dung sẽ nằm dưới trướng của phòng marketing. Vậy đối với agency các bạn sẽ ‘lạc trôi’ về phòng nào? À thì tất nhiên các bạn sẽ thuộc về phòng creative. Nhưng để ra được một chiến dịch thành công, creative còn phải kết hợp với 2 phòng ban khá là ‘bé bự’ trong agency nữa là account và planning. Có một số sẽ nghĩ account chỉ là người nói chuyện với khách hàng và nhận brief về cho agency. Trên thực tế, một account giỏi còn có khả năng nhìn ra được liệu kế hoạch này có khả thi hay không hay ý tưởng từ bộ phần sáng tạo có thích ứng được với bản kế hoạch đó. Đối với phòng planning, sau khi nhận brief, các chiến lược gia bắt đầu cân đong đo đếm kha khá các yếu tố như đối thủ, nguồn tiền, xu thế thị trường để cuối cùng ra một bản creative brief truyền cảm hứng cho phòng creative ‘bay cao bay xa’.

Không có account sẽ không có brief, không có planner sẽ không có creative brief, phòng sáng tạo phải ‘trông cậy’ cả vào hai phòng này là thế. Bởi vậy người ta mới bảo account – planner – creative là ‘tam giác vàng’ trong agency. Đến đây các bạn content đã phần nào mượng tượng được bộ phần creative của mình nằm ở đâu trong một agency chưa?

Dù không quá liên quan trực tiếp, phòng sáng tạo cũng cần để ý đến ý kiến của một bộ ba ‘quyền lực’ khác trong agency để biết liệu đường mà sáng tạo cho đúng. Account – media – finance đôi khi buộc phải loại những idea dù hay ho nhưng không khả thi. Media giới hạn TVC trong từng này giây, finance giới hạn trong ngần này ngân sách. Creative giờ đây không chỉ phải tìm cách ra ý tưởng ra sao mà phải tìm được cách sao cho ‘khéo co thì ấm’ đối với đứa con ý tưởng của mình.

Nghiệp ‘múa bút’: Được gì, mất gì và đặc điểm ‘nhận dạng’

Vậy một content writer sẽ mất gì và được gì trong nghiệp này? Tố chất cần có để thành công với nghề viết lách theo ‘đơn đặt hàng’ gồm những gì? Dựa trên những chia sẻ của anh Thịnh, nếu đã chọn nghiệp content, hãy sẵn sàng để đón nhận những chữ V trong nghề như sau:

Vất vả: Những bạn thích viết lách ban đầu có lẽ cũng sẽ nghĩ content writer là một nghề lý tưởng, vừa được viết, vừa được trả lương cho công việc mình yêu thích. Nhưng thực tế ‘phũ phàng’ cho thấy rằng bởi bạn được trả lương nên bạn sẽ phải viết theo những gì khách hàng yêu cầu. Chưa kể bạn phải phục vụ nhiều khách hàng một lúc, làm nhiều dự án một lúc và phải giải quyết vấn đề của các dự án liên tục chứ không chỉ ngồi ‘rung đùi múa bút’. Một bài viết hay một câu tagline xuất ra chưa chắc đã được duyệt ngay mà còn phải chỉnh sửa đôi ba lần, thậm chí ‘đập đi xây lại’ từ đầu. Chữ vất vả ấy là như vậy.

Vui sướng: Nghề nào rồi cũng có nhiều khó khăn vất vả riêng nên đừng vì chữ V đầu tiên mà hoang mang. Làm nghiệp ‘bút mực’ này cũng có những niềm vui riêng của nó. Bạn sẽ được tiếp xúc với nhiều nhiều người cá tính khác nhau từ đồng nghiệp đến khách hàng. Mỗi người là một kho kiến thức khác nhau. Nếu biết cách, bạn sẽ ‘lụm’ được anh này một chút, ‘chôm’ của chị kia một ít để làm giàu hơn cho vốn sống của mình. Từ đó, các bài viết của bạn chắc chắn sẽ màu sắc và đa dạng hơn nhiều.

Vẻ vang: Làm nghiệp content, nhìn chiến dịch do agency mình làm thành công rực rỡ, tagline mình viết được nhắc đến ở khắp nơi chắc chắn bạn sẽ rất tự hào. Tuy nhiên, hãy để vinh quang dành cho khách hàng và lùi lại phía sau âm thầm tận hưởng chiến thắng đó bởi… còn nhiều dự án còn dang dở kìa. Quay lại viết mấy cái headlines cho xong đi ha.

Mỗi nghề đều cần có những tố chất đặc trưng để có thể thành công. Nếu kiểm toán cần sự tỉ mỉ thì tài chính cần có sự nhanh nhạy với những con số. Nếu muốn làm content, hãy lần lượt check xem những tố chất liệt kê dưới đây bạn ‘dính’ được bao nhiêu cái nhé.

Cởi mở: Làm content cần có một đầu óc cởi mở, sẵn sàng tiếp nhận ý kiến đóng góp hoặc thậm chí chỉ trích. Vì sao? Vì một bài viết bạn nghĩ là hay nhưng trong mắt khách hàng lại chưa đạt tiêu chuẩn. Nội dung chưa phản ánh được tính chất sản phẩm hay chưa rõ nét về thương hiệu…Đừng khăng khăng bảo vệ ‘đứa con tinh thần’ của mình bởi ‘con hát mẹ khen hay’ là điều dễ hiểu. Nhưng thực tế, đôi khi ‘giọng hát’ của con lại là một thảm họa. Hãy sẵn sàng điều chỉnh, nghĩ khác, viết lại nếu những người có chuyên môn hơn bạn hay khách hàng chưa hài lòng về bài viết của mình.

Có đầu óc sáng tạo: Nếu giải quyết những vấn đề bình thường, theo cách bình thường, thì những người bình thường cũng làm được content. Làm ơn hãy nghĩ khác đi, tìm góc nhìn mới để tiếp cận vấn đề dù vấn đề đó có quen thuộc như thế nào. Ví dụ nếu như quảng cáo kẹo singum Happydent White dưới đây đi theo mô típ ăn kẹo xong nở một nụ cười khoe răng trắng nhạt nhẽo thì chắc chắn TVC không ‘làm mưa làm gió’ các giải thưởng sáng tạo trên thế giới thời bấy giờ.

Khả năng diễn giải và diễn đạt tốt: Nếu dân tài chính diễn đạt bằng những con số thì content phải biết cách diễn đạt hay bằng câu chữ và lời nói. Nếu bạn không viết hay, sao bạn thuyết phục được người đọc? Nếu bạn không trình bày thuyết phục về ý tưởng của mình, sao khách hàng có thể tin tưởng giao dự án nghìn đô cho agency bạn đang làm? Ngôn từ là ‘cần câu cơm’ của bạn. Hãy cố gắng ‘nâng cấp’ nó từng ngày.

Nhạy bén: Tư duy của bạn có đủ sắc bén? Bạn có tin vào khả năng quan sát và óc phán đoán của mình? Bạn nắm bắt vấn đề nhanh chỉ qua một vài lời nói? Bạn thức thời với những xu thế mới nhất? Nếu câu trả lời là có, xin chúc mừng bạn đã vượt vòng đầu bài test ‘nhạy bén’.

Thích nghi nhanh: Hãy tưởng tượng mình bị quẳng vào một vùng đất xa lạ, mất bao lâu để bạn có thể thích nghi được? Nếu bạn được giao phụ trách một nhãn hàng mới, mất bao lâu để bạn thấu hiểu được nhãn hàng và đáp ứng được nhiều yêu cầu của nhiều loại khách hàng? Bởi thị trường thay đổi từng giây, bạn không thể yêu cầu “Chị ơi cho em 2 ngày để em đọc thêm về nhãn hàng của chị nhé?”. Vì ngay sau khi kết thúc câu hỏi, đã có agency khác làm xong những yêu cầu cho khách hàng của bạn rồi. Cái nghiệp này cần bạn thích nghi nhanh là vậy.

Lì & Lầy: Hãy bản lĩnh để tiếp nhận những nhận xét đầy ‘gươm giáo’ từ khách hàng. Hãy thật bình tĩnh khi creative director lần lượt ‘giết’ chưa ý tưởng sáng tạo bạn mất công vắt não 2 ngày trời của mình. Lầy là sao? Là chịu khó trải nghiệm, nhìn cái mới, học cái mới để làm phong phú thêm kiến thức của mình. Là làm điều mình thích đến nơi đến chốn dù phải thức khuya dậy sớm. Từ đó, vốn sống của bạn sẽ đang dạng dần, content bạn viết sẽ có độ sâu và nhiều màu sắc hơn.

Đó là những tố chất mà theo Creative director từ Dentsu One, đồng thời là giảng viên kỳ cựu của khóa Content marketing cho rằng cần để theo đuổi được nghiệp content. Vậy bạn đã ‘tick’ được bao nhiêu cái rồi?

Qua bài viết này, hi vọng các bạn phần nào nắm được lịch sử và sự trưởng thành của ngành quảng cáo Việt Nam đến thời điểm này; biết được những phòng ban nào cần phối hợp nhịp nhàng để ra một chiến dịch ‘rực rỡ’ ra sao; và đặc biệt những ‘yếu tố cơ bản’ hình thành nên một content writer đủ ‘chất’.

Nếu thấy tố chất đã gần đủ nhưng kỹ năng ‘múa bút’ chưa tự tin, hãy để AIM giúp bạn. Với khóa Content Marketing bạn sẽ được những giảng viên giúp truyền cảm hứng để ‘bóng đèn sáng tạo’ luôn sáng rạng và viết nội dung quảng cáo ‘chuẩn tắc’ cho các kênh hiệu quả. Tham khảo thông tin và đăng ký khóa học tại đây nhé.